تبلیغات
قتیل العبرات

1.      تاریخ و تاریخ علمی چه فرقی دارند؟

2.      چرا دانش تاریخ نزد مسلمانان اهمیت ویژه ای دارد؟

3.      مکتب تاریخ نگاری یعنی چه؟ مهمترین مکاتب تاریخ نگاری را نام ببرید.

4.      گونه های مختلف تاریخ نگاری را بنویسید.

5.      منابع مطالعاتی تاریخ اسلام را نام ببرید.

6.      دانش کمکی به تاریخ را نام ببرید.

7.      مهمترین اسباب تحریف تاریخ را نام ببرید.

8.      شرق شناسی یعنی چه؟

9.      از نظر جغرافیایی شبه جزیره عربستان به چند بخش تقسیم می شود و ربع الخالی یعنی چه؟

10.  اعراب ساکن جزیرة العرب به چند طبقه تقسیم می شدند نام ببرید و توضیح دهید و حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم از کدام طبقه بودند؟

11.  ارکان قبیله را نام ببرید و تعریف کنید؟

12.  معلقات یعنی چه؟

13.  ازدواج شغار و ازدواج رهط و مخادنه و استبضاع را شرح دهید.

14.  طلاقهای رایج درجاهلیت را نام ببرید و توضیح دهید.

15.  مهمترین بتهای قبایلی عربستان را نام ببرید.و تفاوت صنم و وثن در چیست؟

16.  جاهلیت یعنی چه؟ و چهار مورد از مصادیق جاهلیت در قرآن را بنویسید.

17.  دین مردم ایران چه بود؟ اعتقادات آنها را بنویسید.

18.  چرا عبدالمطلب حضرت محمد (ص) را به دایه سپرد؟

19.  عام الفیل چه سالی بود؟ و نام والدین حضرت محمد صلی الله علیه و آله و نام دایه ایشان چه بود؟

20.  حلف الفضول و ماجرای نصب حجر الاسود را بنویسید.

21.  مراحل دعوت به اسلام را توضیح دهید.

22.  سه مسلمان اولیه چه کسانی بودند و جهت گیری اجتماعی دعوت به اسلام را بنویسید.

23.  اقدامات مشرکین در مقابله با دعوت پیامبر صلی الله علیه و آله را بنویسید.

24.  علت مخالفت مشرکین با اسلام چه بود؟

25.  اقدامات مشرکین در مواجهه با بنیان فکری اسلام که قرآن کریم است چه بود؟

26.  مهاجرت اول و دوم به حبشه در چه سالی اتفاق افتاد و مهاجرین مسلمان چند نفر بودند و در مهاجرت دو م بزرگشان که بود؟

27.  انزوای سیاسی و تحریم اقتصادی رسول الله صلی الله علیه و آله چه بندهایی داشت.

موفق باشید.



تاریخ : یکشنبه 5 دی 1395 | 10:43 ق.ظ | نویسنده : محمدعلی بیکی افین | نظرات
1. قانون اساسی انعطاف پذیر و انعطاف ناپذیر چه فرقی دارند؟ برای هرکدام مثالی بزنید.
2. ویژگی های ضروری قانون اساسی را بنویسد.(شش مورد)
3. اولین قانون اساسی کشور ایران در چه زمانی بسته شد و دو مورد از ویژگی ها و دو مورد از ضعف های آن را بنویسید.
4. منظور از جمهوری بودن حکومت در ایران چیست؟ و جمهوری بودن یک حکومت باید چه شرایطی داشته باشد؟
5. حاکمیت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چگونه پذیرفته شده است؟
6. حداقل شش مورد از حقوق و آزادی های قضایی و امنیتی در جمهوری اسلامی ایران را بنویسید.
7.منظور از اصل برائت چیست؟
8.در صورتی که قاضی در حکم و یا موضوعی اشتباه کند طبق قانون اساسی تکلیف چیست؟
9. منظور از آزادی در آزادی اندیشه و عقیده که در قانون اساسی آمده است چیست؟
10. شرایط و ویژگی های رهبری در قانون اساسی را بنویسد.
11. چگونگی گزینش و عزل رهبری در قانون اساسی را بنویسید.
12. وظایف و اختیارات رهبری  در برابر کل نظام را بنویسید.
13. وظایف و اختیارات رهبری در قوه مجریه را بنویسید.
14. وظایف و اختیارات رهبری در قوه مقننه را بنویسید.
15. وظایف و اختیارات رهبری در قوه قضائیه را بنویسید و یکی را شرح دهید.
16. ویژگیها و صلاحیتهای رئیس جمهوری در قانون اساسی را بنویسید.
17. چرا تنفیذ حکم رئیس جمهور در قانون اساسی پیش بینی شده است و لازم است؟
18. وظایف و اختیارات رئیس جمهور در قوه مجریه را بنویسد.( شش مورد)
19. وظایف و اختیارات هیات وزیران را بنویسید.
20. وظایف و اختیارات وزیران را بنویسید.
21. شرایط نمایندگی مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی را بنویسید.
22. وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی را بنویسید.
23. نظارت استصوابی و استطلاعی چه فرقی دارند.
24. اعضای شورای نگهبان چند نفرند و چگونه انتخاب می شوند.
25. وظایف و اختیارات شورای نگهبان در قانون اساسی را بنویسید.
26. نحوه انتخاب رئیس قوه قضائیه و وزیر دادگستری را بنویسید.
27. وظایف قوه قضائیه در قانون اساسی را بنویسید.
28. وظایف دیوان عالی کشور در قانون اساسی را بنویسید.
29.وظایف و اختیارات سازمان بازرسی کل کشور را بنویسید.
30. وظایف و اختیارات دیوان عدالت اداری را بنویسید.
 با تشکر
چون سوالات قانون اساسی مقداری مشکل تر است برای رعایت حال شما عزیزان فقط به سی سوال بسنده می کنیم.
موفق باشید.




تاریخ : شنبه 27 آذر 1395 | 12:08 ب.ظ | نویسنده : محمدعلی بیکی افین | نظرات

1.       موارد استعمال وحی در قرآن را بنویسد.

2.       معنای لغوی و اصطلاحی وحی را بنویسید.

3.       وحی به ژیامبران از چند راه بود بنویسید و شرح دهید.

4.       معجزه یعنی چه؟ و وی‍گی های معجزه را بنویسید.

5.       تفاوت معجزه و كرامت در چیست؟

6.       دلایل ضروت نبوت را بنویسید.

7.       پیامبر باید در چه اموری معصوم باشد؟

8.        چرا پیامبر باید در دریافت وحی معصوم باشد؟

9.       چرا پیامبر باید در حفظ وحی معصوم باشد؟

10.   چرا پیامبر باید در ابلاغ وحی معصوم باشد؟

11.   چرا پیامبر باید از خطا و اشتباه در امور فردی  معصوم باشد؟

12.   تفاوت یهودیها و مسیحی ها در باره كتاب مقدس را بنوسید.

13.   بخشهای عهد عتیق كتاب مقدس را بنویسید.

14.   بخشهای عهد جدید كتاب مقدس را بنویسید.

15.   عوامل رویگردانی مردم از كلیسا را بنویسید.

16.   علت تاثیر اسلام در پیشرفت و تمدن اسلامی چه بود؟

17.   ابعاد عدالت در اسلام را بنویسید و یكی را شرح دهید.

18.   چرا خداوند پیامبر را مذكر و یاد آوری كننده نامیده است؟

19.   جنبه های اعجاز قرآن را بنویسید.

20.   دلایلی كه بر تحریف نشدن قرآن وجود دارد را بنویسید.

21.   مبانی سكولاریزم را بنویسید و یكی را نقد كنید.

22.   مبانی لیبرالیسم را بنویسید و یكی را نقد كنید.

23.   تفاوت شیعه وسنی درتعریف امامت را بگویید؟

24.   چرا امام باید معصوم باشد؟

25.   اگر گفته شود كه در قرآن آمده است كه حضرت محمد صلی الله علیه و آله خاتم النبیین هستند ولی خاتم رسولان نیستند در جواب چه می گوییم؟

26.   غیبت امام زمان علیه السلام چند مرحله داشت؟ نواب خاص حضرت مهدی علیه السلام در زمان غیبت صغرا و غیبت كبرا چه كسانی هستند؟

27.   چرا به یهودیها بنی اسرائیل و صهیونیسم می گویند.

28.   چگونه ولایت فقیه در عصر غیبت كبرای امام زمان علیه السلام ثابت می شود؟

29.   آیا امكان دارد كه عمر طولانی برای حضرت مهدی علیه السلام وجود داشته باشد؟ چرا؟

30.   حكمت های غیبت حضرت مهدی علیه السلام را بنویسید.

31.   تفاوت علم حصولی و حضوری در چیسیت؟

32.   عبرانی به چه معناست؟ و به چه كسانی گفته می شد؟

33.   پیدایش دین اسلام از چه زمانی بوده است و كی كامل شده است؟

34.   اصول دین و اصول مذهب كدامند و چه فرقی دارند؟

موفق باشید.



تاریخ : چهارشنبه 24 آذر 1395 | 07:38 ب.ظ | نویسنده : محمدعلی بیکی افین | نظرات

1.       علم نظری و علم عملی چه فرقی دارند؟

2.       علم حصولی و علم حضوری چه فرقی دارند؟

3.       ابعاد روح را بنویسید و توضیح دهید.

4.       راههای كسب علم و شناخت را بنویسید.

5.       وی‍‍گی های امور فطری را بنویسید.

6.       علت تامه و علت ناقصه را قالب مثالی بنویسید.

7.       برهان علیت برای اثبات خداوند را بنویسید.

8.       برهان نظم برای اثبات خداوند را بنویسید.

9.       راه فطرت یا برهان فطرت رادر شناخت خدا شرح دهید؟

10.   نمونه هایی از متعلقات ایمان رابنویسید؟

11.   تسلسل علتها محال است یعنی چه؟

12.   صفات ثبوتیه و سلبیه را با مثال شرح دهید.

13.   مراتب استعانی و توحید در عبادت را شرح دهید.

14.   چگونه تبرك با توحید سازگار است؟

15.   چگونه توسل با توحید سازگار است؟

16.   معنای سمیع و بصیر بودن خداوند متعال چیست؟

17.   فایده شرور در این عالم چیست؟

18.   انواع شرور موجد در عالم را همراه با مثال شرح دهید.

19.   آیا خداوند می تواند مثل خودش بیافریند كه نتواند از بین ببرد؟ توضیح دهید.

20.   آیا صفات خداوند زاید بر ذات او هستند؟ توضیح دهید.

21.   آیا انسان توانایی شناخت صفات خداوند را دارد؟ دیدگاههای موجود در این زمینه را بنویسید و نظر شیعه در این مورد چیست؟

22.   برهان عدالت در اثبات معاد را بنویسد.

23.   شاهدان روز قیامت را نام ببرید.

24.   شش مورد از اسرار نماز را بنویسید.

25.   صفات ذاتی و صفات فعلی خداوند متعال را در قالب مثال شرح دهید.

26.   آیامی توان صفاتی راجزآنچه خدا درقرآن و روایات بیان کرده است به خدا نسبت داد؟

27.   صفت حكمت خدواند متعال را شرح دهید.

28.   مراتب علم الهی نسبت به مخلوقات را بنویسید.

29.   تثلیث و ثنویت را تعریف كنید؟ و نقد كنید.

30.   اراده تشریعی و اراده تكوینی خداوند چه فرقی دارند؟ توضیح دهید.

31.   معاددرلغت واصطلاح به چه معناست؟

32.   نمونه های مشابهی ازمعاد رابنویسید.

33.   طبق آیات شریفه قرآن دین نزد خدا اسلام است، پس تكلیف مسیحیت و یهودیت و زردشتی ها چه می شود؟

موفق باشید.



تاریخ : چهارشنبه 24 آذر 1395 | 06:48 ب.ظ | نویسنده : محمدعلی بیکی افین | نظرات

سوالات اخلاق اسلامی           محمد علی بیکی افین

1.     اخلاق به چه معناست؟(در لغت و اصطلاح)

2.     با توجه به اینکه خداوند از اعمال انسان آگاه است معنای آزمایش الهی چیست؟

3.     اقسام معارف بیان شده در اسلام را نام برده و شرح دهید؟

4.     رویکردهای مختلف در علم اخلاق را همراه با مثال نام ببرید.

5.     ایا علم اخلاق نظری است یا عملی؟ توضیح دهید؟

6.     با استفاده از متون اسلامی چگونگی توانمندی انسان در اخلاقی زیستن را بیان کنید؟

7.     رابطه علم اخلاق و علم حقوق چیست؟ توضیح دهید.

8.     رابطه علم اخلاق و روانشناسی چیست؟ توضیح دهید.

9.     دیدگاههای موجود درباره موانع گام برداشتن فرد در مسیر بندگی خداو اخلاقی زیستن انسان را نام برده و شرح دهید ؟

10.            آِیا خلق و خوی انسان تغییر پذیر است؟ دیدگاههای موجود در این زمینه را شرح دهید؟

11.            آیا اخلاقی زیستن مستلزم از بین رفتن شهوت و غضب و عدم استفاده از نعمتهای الهی است؟

12.            آیا اخلاقی زیستن با آزادی انسان ناسازگار است توضیح دهید؟

13.            انواع مختلف فضایل و رزایل اخلاقی را همراه با مثال نام ببرید.

14.            مفهوم فضیلت های اخلاقی ایمانی چیست؟

15.            منشأ محبت به خدا چیست توضیح دهید؟

16.            راه رسیدن به محبت خدا و پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) چیست؟

17.            مفهوم تسلیم بودن در برابر خداوند چیست؟

18.            آیا اطاعت بی قید و شرط  از خدا با عاقل بودن انسان ناسازگار نیست؟

19.            آثار تسلیم بودن در برابر خداوند را شرح دهید؟

20.            منشأ تسلیم و راه رسیدن به آن در برابر خداوند را بیان کنید؟

21.            مفهوم خوف و رجا را بیان کنید؟

22.            منشأ خوف و رجا چیست شرح دهید؟

23.            آثار خوف و رجا را بیان کنید؟

24.            تفاوت امید( رجا) و آرزو در چیست؟

25.            منشا و راه تحصیل خوف و رجا چیست؟

26.            مفهوم توکل چیست توضیح دهید؟

27.            تفاوت مومن و غیر مومن در توکل به خداچیست؟

28.            آیا توکل با اعتماد به نفس در روانشناسی سازگار است؟

29.            مراتب و درجات توکل را نام ببرید و آثار آن را هم بنویسید؟

30.            منشا توکل  وراه رسیدن به توکل چگونه است؟

31.            دلیل شکرگزاری مومن در برابر نعمت های خداوند را نام ببرید؟

32.            مفهوم شکر و عناصر آن را بیان کنید؟

33.            معنای صبر چیست؟( در لغت و اصطلاح)

34.            انواع صبر در نظر قرآن را بنویسید.

35.            اخلاص یعنی چه؟( در لغت و اصطلاح)

36.            آثار و پیامدهای اخلاص را بنویسید.

37.            منشا اخلاص چیست؟

38.            براساس روایت امام صادق«علیه السلام»مراتب ودرجات اخلاص را بیان کنید.

39.            مفهوم اعتدال را بیان کنید.

40.            آثار اعتدال را بیان کنید وتوضیح دهید. یک روایت نیز بیاورید.

41.            راه های رسیدن به اعتدال را بیان کنید.

موفق و موید باشید.



 

 



تاریخ : جمعه 19 آذر 1395 | 08:24 ق.ظ | نویسنده : محمدعلی بیکی افین | نظرات

حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السّلام ، یکی از شخصیت های بزرگ علمی ، عملی و جهادی است که تاکنون آن گونه که شایسته است ، شناخته نشده است .
در مقدّمه حکمت نامه حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، موضوعاتی چون : شخصیت خانوادگی، ویژگی های علمی و عملی ، هجرت به شهرری و وفات ایشان در این شهر ، بررسی شده اند .[1]

یک. تبار

تبار حضرت عبدالعظیم علیه السّلام با چهار واسطه ، به سبط اکبر پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم و خاندان وحی می رسد . احمد بن علی نجاشی – که یکی از ارکان علم رجال است -، درباره نسب آن بزرگوار می نویسد :هنگامی که جنازه او را برای غسل برهنه می کردند ، در جیب لباس وی نوشته ای یافت شد که در آن ، نسبش ، این گونه ذکر شده بود : من ابوالقاسم ، عبدالعظیم بن عبدالله بن علی بن حسن بن زید بن علی بن حسن بن علی بن ابی طالب هستم . [2] براساس این نسخه از رجال النجاشی ، در نسب ایشان ، میان وی و امام حسن علیه السّلام ، پنج نفر واسطه وجود دارد ؛ لیکن در نسخه های معتبر این کتاب[3] ، میان «زید» - یعنی جدّ سوّم ایشان – و امام حسن علیه السّلام ، شخص دیگری واسطه نیست . بنابراین ، نیاکان حضرت عبدالعظیم علیه السّلام به ترتیب ، عبارت اند از :

1.       عبدالله بن علی

پدر حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، «عبدالله » نام داشت و مادرش ، «فاطمه» دختر عقبة بن قیس بود .[4] عبدالله ، در زمان حیات جدّش «حسن بن زید» متولّد شد و چون قبل از تولّدش ، پدرش «علی» در زندان درگذشت ،جدّش کفالت او را به عهده گرفت .[5]

از عبدالله ، به نقلی ، پنج پسر و به نقلی ، نُه پسر[6] بر جای ماند که یکی از ایشان حضرت عبدالعظیم علیه السّلام بوده است .

2.       علی بن حسن

نام جدّ اوّل حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، «علی» و لقب او «سدید»[7] است . وی همراه پسرعمویش عبدالله محض و گروهی دیگر از سادات حسینی ، در دوران خلافت منصور بر ضدّ عبّاسیان قیام کرد . جمعی از آنان و از جمله وی ، دستگیر و به بغداد منتقل شدند . او پس از مدّتی در زندان وفات یافت . [8]

3.       حسن بن زید

جدّ دوّم حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، « حسن» نام داشت . وی تنها فرزند پسر زید بود که از بزرگان عصر خودش به شمار می رفته ، و در بین بنی هاشم ، به بخشش ، کَرَم ، سخاوت و خدمت به محرومان ، شهرت داشته است . وی از سوی منصور عبّاسی به ولایت مدینه گمارده شد ؛ ولی پس از مدّتی ، مورد خشم و او قرار گرفت و به زندان افتاد [9] و در سال 168 ق ، در هشتاد سالگی از دنیا رفت . [10]

4.       زید فرزند امام حسن علیه السّلام

جدّ سوّم حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، زید فرزند بزرگ امام حسن مجتبی علیه السّلام است . ایشان متولّی اوقاف پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بوده و به جلالت قدر ، کرامت طبع ، عزّت نفس و کثرت نیکوکاری ، توصیف گردیده است . شاعران ، او را ستوده اند و مردم از هر سو برای برخورداری از فضلش به وی روی می آورده اند.[11] وی در یکصد سالگی ، چشم از جهان فرو بست[12] و در محلّی به نام «حاجز» در چند منزلی مدینه دفن گردید .[13] 

نگاهی گذرا به زندگی نامه نیاکان و خاندان حضرت عبدالعظیم علیه السّلام نشان می دهد که این خاندان ، دارای دو ویژگی برجسته بوده اند :
اوّل : مبارزه و پیکار بر ضدّ ستم و سلطه استکباریِ حاکم به جامعه اسلامی، به گونه ای که پدر حضرت عبدالعظیم علیه السّلام در زندان از دنیا رفت و ایشان پدر خود را ندید ، و جدّ ایشان نیز مدّتی در زندان به سر برد .
دوّم : کرامت طبع ، عزّت نفس و خدمت به محرومان . ملقّب شدن عبدالعظیم به حضرت «السیّد الکریم» ریشه در این ویژگی خانوادگی این بزرگوار دارد .[14]

 دو . تاریخ تولّد و وفات

تاریخ دقیق تولّد و وفات حضرت عبدالعظیم علیه السّلام مشخّص نیست ؛[15] امّا در برخی از منابع متأخّر ، این گونه آمده است :

حضرت شاه عبدالعظیم که کنیه اش ابوالقاسم و ابوالفتح نیز بوده ، در روز پنج شنبه چهارم ماه ربیع الآخر سنه 173 هجری قمری ، مطابق 25 تیر ماه 158 یزدگردی ، در زمان هارون الرشید در مدینه در خانه جدّش حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام متولّد شده … و پس از مدّت 79 سال و شش ماه و یازده روز قمری عمر ، در روز آدینه پانزدهم شوّال المکرّم سنه 252 هجری قمری ، مطابق سیزده مهر ماه قدیم سنه 235 یزدگردی ، در زمان المعتزّ بالله عبّاسی به سرای آخرت رحلت نمود . [16]

همچنین در برخی از منابع متأخر از کتبا نزهة الأبرار سیّد موسی بَرزنجی و مناقب العترة ی احمد بن محمّد بن فهد حلّی و تاریخ نورالدّین محمّد السمهودی نقل شده که ولادت حضرت عبدالعظیم علیه السّلام پنجشنبه چهارم ربیع الثانی سال 173 ق ، در مدینه و وفاتش در پانزدهم شوّال 252 ق ، بوده است .[17]

گفتنی است با توجّه به این که در منابع کهن و معتبر ، تاریخ تولّد و وفات ایشان ذکر نشده و منابع گزارش های پیش گفته ، شناخته شده نیستند ، این گزارش ها فاقد اعتبارند ؛ لیکن در کتاب شریف الکافی ، از حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، از هشام بن حکم روایت نقل شده است .[18] تاریخ وفات هشام بن حکم ، سال 199 ق ، یا پیش از آن است .[19] و مظنون ، این است که حضرت عبدالعظیم علیه السّلام هنگام نقل روایت ، کمتر از بیست سال نداشته است . بنابراین ، تولّد ایشان باید سال 180 ق ، یا پیش از آن باشد.[20]

همچنین براساس روایتی از امام هادی علیه السّلام که ثواب زیارت قبر حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، همانند زیارت مرقد سیّدالشّهداء علیه السّلام دانسته شده ، باید بگوییم که او در دوران امام هادی علیه السّلام و پیش از شهادت ایشان از دنیا رفته است و از آن جا که دوران امامت ایشان از سال 220 تا 254 ق بوده ، وفات حضرت عبدالعظیم علیه السّلام پیش از سال 254 ق ، اتّفاق افتاده است .

بنابراین ، هر چند بر پایه قراین یاد شده ، احتمال تولّد حضرت عبدالعظیم علیه السّلام در سال 173 ق ، و وفات ایشان در سال 252 ق ، منطقی و معقول است ، با این حال ، اثبات آن نیاز به منبع معتبر دارد .

از سوی دیگر با عنایت به این که به هر دلیل ، چهارم ربیع الثانی ، به عنوان تاریخ تولّد حضرت عبدالعظیم علیه السّلام و پانزدهم شوال ، به عنوان تاریخ وفات ایشان شهرت یافته ، بزرگداشت یاد آن حضرت و تجلیل از مقام معنوی آن بزرگار در روز های یاد شده ، نیکوست. [21]

گفتنی است که در جلسه 628 مورّخ 26/5/1389 شورای انقلاب فرهنگی ، چهارم ربیع الثانی ، به عنوان « روز ولادت حضرت حضرت عبدالعظیم علیه السّلام » جهت درج در تقویم رسمی کشور به تصویب رسید و در تاریخ 18/7/1389 به آستان مقدّس آن حضرت ابلاغ گردید .

 سه . در ک محضر امامان

براساس آنچه در تاریخ تولّد و وفات حضرت عبدالعظیم علیه السّلام گذشت ، ایشان دوران حیات پنج امام از امامان اهل بیت علیه السّلام - یعنی امام کاظم علیه السّلام تا امام عسکری را درک کرده است ؛ امّا این بِدان معنا نیست که به محضر همه آنها هم رسیده و یا از آنها سخنی نقل کرده است .

آنچه قطعی و مسلّم است، این است که ایشان محضر امام جواد علیه السّلام و امام هادی علیه السّلام را درک نموده و از آنها احادیث فراوانی نقل کرده که بخشی از آنها در این حکمت نامه آمده اند . همچنین اگر به روایت کتاب الاختصاص منسوب به شیخ مفید اعتماد کنیم، حضرت عبدالعظیم علیه السّلام محضر امام رضا علیه السّلام را نیز درک کرده و از ایشان روایت نموده است [22].

گفتنی است که طبق برخی از نسخه های رجال الطوسی ، حضرت عبدالعظیم علیه السّلام از اصحاب امام عسگری شمرده [23] و در کتاب شرعة التسمیة میرداماد نیز آمده که ایشان محضر امام عسکری علیه السّلام را نیز درک کرده است؛[24] لیکن روایتی از آن امام، از طریق ایشان به ما نرسیده است .

 چهار . عظمت علمی

برای اثبات عظمت علمی حضرت عبدالعظیم علیه السّلام کافی است که بدانیم امام معصوم ، مردم را برای حلّ مشکلات دینی و یافتن پرسش های اعتقادی و عملی شان ، به ایشان ارجاع داده است.

صاحب بن عَبّاد در رساله ای که در شرح حال حضرت عبدالعظیم علیه السّلام نوشته ، [25] در توصیف علمی ایشان آورده : ابو تراب رویانی ، روایت کرد که شنیدم ابوحمّاد رازی می گفت : خدمت امام هادی علیه السّلام درسامرّا رسیدم و مسائلی از حلال و حرام از ایشان پرسیدم . امام به پرسش های من پاسخ داد و هنگامی که خواستم از ایشان خدا حافظی کنم به من فرمود :

 یا أبا حَمّاد! اَشکَلش عَلشیک شَی ءٌ مِن امرِ دینِک بنا حِیَتِک فَسَل عَنهُ عَبدَالعَظیمِ بنَ عَبدِاللهِ الحَسَنِیّ و اقرِئهُ مِنِّی السَّلامَ .

ای ابو حماد ! هنگامی که چیزی از امور دینی در منطقه ات برای تو مشکل شد ، از عبدالعظیم بن عبدالله حسنی بپرس و سلام مرا به او برسان .[26]

این تعبیر، به روشنی نشان می دهد که حضرت عبدالعظیم علیه السّلام در عصر خود ، مجتهد توانمندی بوده که براساس اصول و قواعدی که از اهل بیت علیهم السّلام در اختیار داشته ، می توانسته دیدگاه های اسلام ناب را در زمینه های مختلف اعتقادی و عملی ، استخراج کند و به پرسش های مردم پاسخ گوید.

بنابراین، ایشان تنها یک محدّث و راوی احادیث اهل بیت علیهم السّلام نبوده است ؛ بلکه از علمای بزرگ خاندان رسالت بوده که پس از معصومان ، توان پاسخگویی به مسائل علمی را داشته و توانمندی علمی اش مورد تأیید و تصدیق امام هادی علیه السّلام قرارگرفته است .[27]

پنج . تألیفات

مرحوم نجاشی درکتاب رجال خود ـ که با موضوع « مؤلّفان شیعه » تألیف شده ـ ، از حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السّلام نام برده و کتاب خطب امیرالمؤمنین علیه السّلام را به وی نسبت داده است.[28]

چه بسا سیّد رضی رحمة الله در تدوین نهج البلاغه از این کتاب استفاده کرده باشد و این کتاب از مصادر اصلی نهج البلاغه باشد ! نجاشی در پایان شرح حال حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، سند خودش را به روایات ایشان ، از طریق استادش ابن نوح ، به حضرت عبدالعظیم می رساند . [29]

شیخ طوسی نیز درکتاب الفهرست خود ـ که موضوع آن ، معرّفی مؤلّفان و مصنّفان شیعه است ـ از حضرت عبدالعظیم نام می برد و می گوید : « له کتاب » . سپس سند خودش را به احمد بن ابی عبدالله برقی می رساند که او از حضرت عبدالعظیم علیه السّلام نقل حدیث می کند .[30]
صاحب بن عباد نیز در احوال حضزت عبدالعظیم علیه السّلام ، عبارت : « له کتاب یسمسه کتاب یوم و لیلة » را آورده است . [31]

 شش. عظمت معنوی

مهم ترین نشانه عظمت معنوی و مقامات باطنی حضرت عبدالعظیم علیه السّلام برابری فضیلت زیارت مزار آن بزرگوار ، با فضیلت زیارت سیّدالشهداu است .
شیخ المحدّثین ، صدوق ، از محمّد بن یحیی عطّار
که یکی از اهالی ری است – این گونه نقل کرده که : خدمت امام هادی علیه السّلام رسیدم . ایشان فرمود:«کجا بودی ؟»
 گفتم : حسین بن علی علیه السّلام را زیارت کردم . امام هادی علیه السّلام فرمود :
 أما إنّک لَوزُرتَ قَبرَ عَبدِالعَظیمِ عِندَکُم کُنتَ کَمَن زارَ الحُسَینَ بنَ عَلِیٍّ علیه السّلام .[32]
بدان که اگر قبر عبدالعظیم را در شهر خودتان زیارت کنی ، مانند کسی هستی که حسین بن علی علیه السّلام را زیارت کرده باشد .  
برای توضیح این روایت و تبیین عظمت معنوی حضرت عبدالعظیم علیه السّلام ، باید موضوعات : فضیلت زیارت امام حسین علیه السّلام و مقصود از برابری زیارت حضرت عبدالعظیم با زیارت امام حسین علیه السّلام و حکمت آن، بررسی گردند .

   الف ـ فضیلت زیارت امام حسین علیه السّلام

دراحادیث اهل بیت «علیهم السّلام» ، فضایل ، آثار و برکات فراوانی برای زیارت امام حسین علیه السّلام بیان شده است، مانند : آمرزیده شدن گناهان ، دعای فرشتگان ، دعای اهل بیت «علیهم السّلام» طولانی شدن عمر، افزوده شدن روزی ، زدوده شدن اندوه ، شادی دل ، تبدیل شدن بدی ها به خوبی ها ، تبدیل شدن شقاوت به سعادت ، و برخورداری از حقّ شفاعت .
 همچنین در شماری از احادیث، فضیلت زیارت امام حسین علیه السّلام بیشتر از حج و حتّی طبق برخی از احادیث ، ثواب آن، بیش از هزار حج و هزار عمره است.[33]   

   ب ـ مقصود از برابری زیارت عبدالعظیم با زیارت سیّد الشهدا علیه السّلام

مسئله این است که براساس حدیثِ یاد شده ، آیا زیارت حضرت عبدالعظیم علیه السّلام به طور مطلق می تواند جایگزین زیارت امام حسین علیه السّلام شود و یا در شرایط خاصّی ، از چنین فضلیتی برخوردار است ؟ در یک جمله ، آیا برابری زیارت عبدالعظیم علیه السّلام و زیارت امام حسین علیه السّلام مطلق است و یا مقیّد ؟
بی تردید، مقصود امام هادی علیه السّلام در حدیث یاد شده ، این نیست که از فضایل زیارت امام حسین علیه السّلام بکاهد و یا در بیان فضیلت حضرت عبدالعظیم علیه السّلام مبالغه نماید .
 بنابراین ، در پاسخ به سؤالی که مطرح شد ، می توان گفت : برابری فضیلت زیارت عبدالعظیم علیه السّلام و امام حسین علیه السّلام مقیّد است به فضای سیاسی ویژه ای که پیروان اهل بیت «علیهم السّلام» درآن مقطع تاریخی درآن زندگی می کردند، در زمانی که اختناق شدیدی جهان اسلام را فراگرفته بود و جامعه تشیّع در دوران زمامداری افرادی مانند : متوکّل ، مُعتـّز و معتمد عبّاسی ، سخت ترین دوران های تاریخیِ خود را سپری می کرد.
در چنین شرایطی، امام هادی علیه السّلام به منظور پیشگیری از خطرهایی که از طرف حکومت های وقت ، شیعیان را تهدید می کرد، فضیلت زیارت حضرت عبدالعظیم را با زیارت امام حسین علیه السّلام برابر دانسته است . به تعبیری روشن تر، زیارت حضرت عبدالعظیم علیه السّلام برای کسانی که آمادگی خطر پذیری برای زیارت امام حسین علیه السّلام را داشته باشتند، پاداشی معادل زیارت آن حضرت دارد و حرم حضرت عبدالعظیم علیه السّلام شعبه ای از حرم سیّد الشهدا علیه السّلام است . و این خود ، فضیلتی بزرگ و حاکی از جایگاه بلند عبدالعظیم در نزد اهل بیت «علیهم السّلام» است . و این خود ، فضیلتی بزرگ و حاکی از جایگاه بلند عبدالعظیم در نزد اهل بیت «علیهم السّلام» و عظمت معنوی ایشان است .

   ج ـ حکمت برابری زیارت عبدالعظیم علیه السّلام با زیارت سیّدالشهدا

 برابری فضیلت زیارت حضرت عبدالعظیم با زیارت سالار شهیدان ـ هرچند در شرایط ویژه ـ ،  بی تردید بدون حکمت نیست . شاید نتوان به حکمت آن پی برد ؛ لیکن راز و رمز این فضیلت بزرگ را باید در شخصیت علمی، عملی و جهادی آن بزرگوار، جستجو کرد .
 درمیان امام زادگان ، شخصیت های بزرگی وجود دارند ؛ اما درباره هیچ یک از آنها نقل نشده و حدّاقل به ما نرسیده که زیارتش با زیارت سیّدالشهدا برابری کند .
بنابراین ، حضرت عبدالعظیم علیه السّلام باید از خصوصیات و مقامی برخوردار باشد که از مرقد مطهّرش نور حرم حسینی ساطع گردد و شمیم دل انگیز سیّدالشهدا از آن استشمام شود .
گفتنی است که احادیث دیگری نیز در فضیلت زیارت حضرت عبدالعظیم علیه السّلام نقل شده اند ، مانند آنچه از شهید ثانی در تعلیقه خلاصة الاقول علامه حلّی از امام رضا علیه السّلام نقل شده که فرمود :
هر کس قبر عبدالعظیم را زیارت کند ، بر خدا لازم می شود که که او را داخل بهشت کند .[34]    

و در حدیث دیگری از آن امام آمده که فرمود :
هرکس نمی تواند مرا زیارت کند ، برادرم عبدالعظیم حسنی را در ری زیارت کند [35].

لیکن این احادیث ، علاوه بر ارسال و ضعف سند ، از نظر تاریخی نیز مورد خدشه اند ؛ زیرا حضرت عبدالعظیم علیه السّلام سال ها پس از شهادت امام رضا علیه السّلام زنده بوده است ، مگر این که بگوییم از اخبار غیبیه امام رضا علیه السّلام هستند .

هفت . روایات حضرت عبدالعظیم علیه السّلام

بخش قابل توجّهی از کتاب هایی که در شرح حال حضرت عبدالعظیم علیه السّلام تألیف شده اند ، به روایاتی اختصاص یافته که در سلسه سند آنها قرار گرفته است ، مانند :

کتاب جنّات النعیم ،[36] شصت روایت ؛ روح و ریحان ،[37] 57 روایت ؛ التذکرة العظیمیة ،[38] چهل روایت ؛ عبدالعظیم الحسنی حیاته و مسنده [39]، 78 روایت ؛ مسند حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السّلام - که در مجموعه آثار کنگره حضرت عبدالعظیم علیه السّلام به چاپ رسیده - ، یکصد و بیست روایت .[40]

لیکن باید توجه داشت که آنچه بدان اشارت رفت ، همه روایات حضرت عبدالعظیم علیه السّلام نیستند . صاحب بن عباد  ، ایشان را « کثیرالحدیث و الروایة » توصیف کرده و در رساله کوتاه خود ، ایشان را چنین توصیف نموده :

ذو ورع و دین ، عابد معروف بالامانة و صدق اللهجة ، عالم بامور الدین ، قائل بالتوحید و العدل ، کثیر الحدیث و الروایة .[41]

 [عبدالعظیم ، ] شخصی پرهیزگار و دیندار بود . اهل عبادت بود و به امانتداری و راستگویی شهرت داشت . به امور دینی دانا بود . توحید و عدل را باور داشت و بسیار حدیث و روایت [ از اهل بیت علیه السّلام ] نقل می کرد .

همانگونه که پیش از این اشاره شد ، کتاب خطب امیرالمؤمنین و کتاب یوم و لیلة از جمله مصنّفات ایشان است ، و بر این اساس باید گفت : بسیاری از روایات حضرت عبدالعظیم علیه السّلام به دلایل مختلف به ما نرسیده اند .

 هشت. مهاجرت به ری

جزئیات مسائل مربوط به علل مهاجرت حضرت عبدالعظیم علیه السّلام به شهرری ، مشخص نیست ؛ لیکن می توان گفت که سابقه مبارزاتی خاندان آن بزرگوار از یک سو ، و شخصیت علمی و جهادی و ارتباط بسیار نزدیک حضرت عبدالعظیم علیه السّلام با اهل بیت علیه السّلام از سوی دیگر ، موجب شدند که ایشان در سال های پایانی زندگی ، تحت تعقیب حکومت وقت ، قرار گیرد . از این رو ، برای ادامه فعّالیت ها و چه بسا با اشاره امام هادی علیه السّلام ، زندگی مخفی را انتخاب کرد ، و با لباس پیک و به صورت مسافری ناشناس ، وطن اصلی خود را ترک کرد و شهرهای مختلفی را پشت سر گذاشت تا آن که در شهرری در مکانی به نام «سربان»[42] رحل اقامت افکند و در خانه یکی از پیروان اهل بیت علیه السّلام در محلّه ای – که «سکّة الموالی» نامیده می شد -، سکونت یافت . روزها روزه بود و شب ها به عبادت می پرداخت و گاه به صورت مخفیانه از خانه ای که در آن ساکن بود ، خارج می شد و به زیارت قبری که هم اکنون در مقابل مزار او قرار دارد ، می رفت و می فرمود : این ، قبر مردی از فرزندان موسی بن جعفر علیه السّلام است .

معلوم نیست که حضرت عبدالعظیم علیه السّلام چند سال در شهرری سکونت داشته است . مسلّم ، این است که ایشان به قدری در این شهر بوده که بیشتر شیعیان ری، به تدریج با ایشان آشنا شده بودند [43]، و با در نظر گرفتن این که ایشان به شدّت تحت تعقیب بوده و ارتباط تک تک مردم با او چه بسا مدّت ها طول می کشید ، می توان گفت : احتمالاً ایشان چند سال از سال های پایانی عمر خود را در ری گذرانده است . همچنین رفت و آمد بیشتر با وی ، حاکی از فعّالیت های فرهنگی و سیاسی اوست .



تاریخ : پنجشنبه 24 تیر 1395 | 10:37 ق.ظ | نویسنده : محمدعلی بیکی افین | نظرات
تعداد کل صفحات : 96 ::      1   2   3   4   5   6   7   ...  
لطفا از دیگر صفحات نیز دیدن فرمایید
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.